ΠΡΑΣΟ

Όπως αποκαλύπτουν οι ανασκαφές, ήταν βασικό στοιχείο της διατροφής των Αιγυπτίων και των κατοίκων της Μεσοποταμίας τουλάχιστον από τη 2η χιλιετία π.Χ. και μετά. Ιδιαίτερη αξία απέδιδαν στο πράσο οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι. Ο Αριστοτέλης πίστευε πως η πέρδικα οφείλει την καθαρή φωνή της στο λαχανικό αυτό, ενώ ο αυτοκράτορας Νέρωνας λέγεται ότι κατανάλωνε συχνά πράσα για να κάνει τη φωνή του δυνατότερη. Το πράσο αποτελεί ένα από τα εθνικά σύμβολα της Ουαλίας. Σύμφωνα με το θρύλο, σε μία επιτυχημένη μάχη εναντίον των Σαξόνων το 1620 που έλαβε χώρα σε πρασοχώραφα, οι ουαλοί στρατιώτες διαφοροποιήθηκαν από τον εχθρό φορώντας στα καπέλα τους πράσα. Το πράσο είναι ποώδες, διετές,ιθαγενές φυτό και ανήκει στο γένος Άλλιο και στην οικογένεια των Λειριοειδών (Liliaceae). Έχει στενή συγγένεια με το κρεμμύδι και είναι ανθεκτικό φυτό με ζωηρή ανάπτυξη. Η καταγωγή του είναι από τη Μέση Ανατολή και από τις χώρες της ανατολικής Μεσογείου και διαδόθηκε στην Ευρώπη από τους Ρωμαίους. Καλλιεργείται για το βολβό και τα φύλλα του. Ο πολλαπλασιασμός του πράσου γίνεται με σπόρο. Τον πρώτο χρόνο, από ένα βλαστό αναπτύσσονται μακριά φύλλα σε σχήμα λόγχης και μία παχιά σαρκώδη βάση. Οι σαρκώδεις βάσεις των φύλλων καλύπτουν η μία την άλλη και σχηματίζουν ένα σχεδόν κυλινδρικό, παχύ και μακρύ βολβό. Ο βολβός αυτός φτάνει σε μήκος τα 40-50 εκατοστά. Στη βάση του βολβού αναπτύσσεται ένας θύσανος με ρίζες που προχωρούν σε μεγάλο βάθος. Κατά το δεύτερο χρόνο, ανάμεσα από τά φύλλα αναπτύσσεται ένα μακρύ στέλεχος που καταλήγει σε μία μεγάλη ταξιανθία, η οποία έχει 300-400 λευκά ή ρόδινα άνθη. Ο καρπός του πράσου είναι κάψα και περικλείει πολλά μαύρα σπόρια. Η σπορά μπορεί να γίνει είτε απευθείας στο χωράφι, είτε σε ειδικό ψυχρό σπορείο κατά το μήνα Μάρτιο μέχρι τον Ιούνιο. Μετά τη σπορά πρέπει να περάσουν 2 ? 3 μήνες, μέχρι να βγουν τα φυτάρια. Η μεταφύτευση γίνεται τους καλοκαιρινούς μήνες, όχι όμως απευθείας, καθώς τα φυτάρια πρέπει να μείνουν σε ειδικό ξηρό μέρος και να ξεραθούν. Η συγκομιδή γίνεται το χειμώνα. Το πράσο είναι ανθεκτικό στις χαμηλές θερμοκρασίες και μπορεί να αντέξει και σε θερμοκρασία κοντά στους 0 βαθμούς.

Ποικιλίες πράσου.

Στην Ελλάδα οι κυριότερες είναι:
-Τα πράσα καλέμια, με μακρύ τρυφερό βλαστό που καλλιεργούνται στη Βόρεια Ελλάδα.
-Τα πράσα Άργους, με μακρύ παχύ βλαστό, των οποίων καλλιέργειες βρίσκουμε σε όλη την Ελλάδα και κυρίως στη Μακεδονία.
-Τα πράσα Αρτάκης, των οποίων ο βολβός τους είναι κοντός και καλλιεργούνται στη Νότια Ελλάδα αλλά σε μικρή έκταση.
-Τα γιγάντια Ιταλίας, με το μεγαλύτερο παχύ βολβό.

Πώς βοηθούν τα πράσα στη βελτίωση της υγείας μου;

Αυξημένη κατανάλωση λαχανικών της οικογένειας Allium έχει βρεθεί ότι μειώνει την ολική και την LDL -χοληστερόλη («κακή») και αυξάνει την HDL -χοληστερόλη («καλή»). Με αυτό τον τρόπο εμποδίζει την ανάπτυξη αθηρωματικής πλάκας, η οποία αποτελεί κύριο παθολογικό εύρημα της στεφανιαίας νόσου. Τα συστατικά, επίσης, των λαχανικών αυτής της οικογένειας μειώνουν την υψηλή αρτηριακή πίεση, έναν άλλο παράγοντα κινδύνου για έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Η τακτική κατανάλωση των λαχανικών αυτών, ακόμα και δύο φορές την εβδομάδα, έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη και του κόλον. Από μελέτες έχει φανεί ότι κάποια δραστικά συστατικά προστατεύουν τα κύτταρα του κόλον από την καρκινική επίδραση τοξινών και παράλληλα εμποδίζουν την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό κάποιου καρκινικού κυττάρου που τυχόν αναπτυχθεί. Παρόλο που τα πράσα περιέχουν πολλά κοινά συστατικά με το κρεμμύδι και το σκόρδο, οι ποσότητες αυτών είναι μικρότερες, για αυτό απαιτείται κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας από τα πράσα, για να επιτευχθεί το ίδιο ευεργετικό αποτέλεσμα. Εξαιτίας της καλής περιεκτικότητας των πράσων σε μαγγάνιο, βιταμίνη Β 6 , βιταμίνη C , φυλλικό οξύ και σίδηρο, τα πράσα βοηθούν στη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου του αίματος, καθώς επιβραδύνουν την απορρόφηση των σακχάρων από το γαστρεντερικό σωλήνα και συμμετέχουν στον ομαλό μεταβολισμό τους.

Αναλυτικότερα

Καρδιά

Το πράσο είναι πλούσιο σε ένα φυσικό φλαβονοειδές, την καμφερόλη, η οποία έχει επιβεβαιώσει επανειλημμένα σε έρευνες την προστατευτική της δράση στο καρδιαγγειακό σύστημα. Η μεγάλη περιεκτικότητά του πράσου σε φολικό οξύ είναι επίσης πολύ σημαντική για την υγεία της καρδιάς. Το φολικό οξύ διατηρεί σε ισορροπία την ομοκυστεΐνη, η οποία σε υψηλά επίπεδα αποτελεί παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις. Επιπλέον οι πολυφαινόλες του πράσου προστατεύουν τα αγγεία από οξειδωτικές βλάβες ενισχύοντας το ρόλο του λαχανικού αυτού στην καλή λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Αναιμία

Χάρη στην περιεκτικότητά του σε σίδηρο ? που είναι απαραίτητος για τη σύνθεση της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης των ερυθρών κυττάρων η οποία είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά του οξυγόνου σε όλο το σώμα - το πράσο μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της αναιμίας. Η περιεχόμενη βιταμίνη C βοηθά στην αποτελεσματική απορρόφηση του σιδήρου.

Υψηλή αρτηριακή πίεση

Τα πράσα είναι πλούσια σε κάλιο, το οποίο προκαλεί διούρηση, συμβάλλοντας έτσι στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Γι 'αυτό το λαχανικό αυτό - και ιδιαίτερα ο χυμός του - συνιστάται ιδιαίτερα για τα υπερτασικά άτομα.

Καρκίνος

Η κατανάλωση πράσων σχετίζεται με σημαντικά μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διάφορων τύπων καρκίνου, κυρίως του παχέος εντέρου και του προστάτη. Η ιδιότητά τους αυτή αποδίδεται τόσο στην κερκετίνη, όσο και σε άλλες περιεχόμενες σε αυτά ουσίες που αναστέλλουν τους καρκινικούς όγκους. Έρευνες έχουν δείξει ακόμη ότι, η καμφερόλη καταπολεμά τον καρκίνο των ωοθηκών στις γυναίκες.

Αντιφλεγμονώδης και αντισηπτική δράση

Τα πράσα βοηθούν τον οργανισμό να καταπολεμήσει μολύνσεις και φλεγμονές. Εξαιτίας της ιδιότητάς τους αυτής, η συχνή κατανάλωσή τους βοηθά ιδιαίτερα σε περιπτώσεις αρθρίτιδας και φλεγμονών του ουροποιητικού συστήματος.

Μαλακτικό

Λόγω της περιεκτικότητάς του σε πτητικά έλαια, ο χυμός του πράσου έχει ευεργετική δράση για το αναπνευστικό σύστημα. Έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανακούφιση των συμπτωμάτων που σχετίζονται με τη γρίπη, το κρυολόγημα και το αλλεργικό συνάχι.

Αφροδισιακό

Από την αρχαιότητα είναι γνωστές οι αφροδισιακές ιδιότητες του πράσου - όπως επίσης και του κρεμμυδιού και του σκόρδου. Η αφροδισιακή δράση του πράσου ενισχύεται όταν συνδυάζεται με το σέλινο.

Υψηλή χοληστερόλη

To πράσο καταπολεμά την υψηλή χοληστερόλη και την αθηροσκλήρωση. Από τη μία βοηθά στη μειωμένη απορρόφηση της χοληστερόλης στο έντερο και από την άλλη αποτρέπει την οξείδωση της LDL-χοληστερόλης στο αίμα, διακόπτοντας έτσι ένα από τα πρώτα στάδια δημιουργίας των αθηρωματικών πλακών.

Πεπτικό σύστημα

Λόγω της περιεκτικότητάς τους σε φυτικές ίνες, τα πράσα συμβάλουν στη ρύθμιση της λειτουργίας του εντέρου μέσω της αύξησης της κινητικότητάς του. Επίσης, βοηθούν στην υπερίσχυση των ωφέλιμων βακτηρίων του παχέος εντέρου (δρουν σαν πρεβιοτικά), με αποτέλεσμα την καλή πέψη και τη μείωση της εντερικών φουσκωμάτων.

Νευρικό σύστημα

Το μαγνήσιο, ο φώσφορος και το φολικό οξύ είναι ουσιώδη θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για την υγιή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Έτσι η συχνή κατανάλωση πράσου, που περιέχει αυτά τα στοιχεία σε αφθονία, βοηθά στη βελτίωση της συγκέντρωσης και ενισχύει τη μνήμη και την ικανότητα του εγκεφάλου να επεξεργάζεται πληροφορίες.

Εγκυμοσύνη

Τα πράσα είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα για τις έγκυες γυναίκες καθώς αποτελούν πλούσια πηγή φολικού οξέος. Η έλλειψη φολικού οξέος δημιουργεί στο έμβρυο προβλήματα που σχετίζονται με τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη.

Αποτοξινωτική δράση

Ίσως η πιο χαρακτηριστική δράση του πράσου, ιδιαίτερα του χυμού του, είναι ο εσωτερικός καθαρισμός ολόκληρου του σώματος, αφού με την ενίσχυση του καθαρισμού του παχέος εντέρου βοηθά στην εξάλειψη των τοξινών από το σώμα.

Πράσο και μέλι για το βήχα

Aν υποφέρετε από έναν ενοχλητικό βήχα, μπορείτε να φτιάξετε ένα αποτελεσματικό μαλακτικό για το λαιμό που θα σας ανακουφίσει. Kόψτε σε ροδέλες 3 πράσα και βάλτε τα να βράσουν καλά με λίγο νερό. Όταν μαλακώσουν, σουρώστε τα και αναμείξτε τα καλά με 2 κουταλιές μέλι μέχρι να σχηματιστεί μια πάστα. Kάθε φορά που σας πιάνει κρίση βήχα, πίνετε μία κουταλιά από αυτό το φάρμακο. Tο πράσο ανήκει στην ίδια οικογένεια με το σκόρδο και το κρεμμύδι και διαθέτει, όπως κι αυτά, πλούσιες θεραπευτικές ιδιότητες, χωρίς όμως να έχει τόσο έντονη γεύση και μυρωδιά. Tο μέλι, γνωστό για τις αντιβιοτικές, μαλακτικές και αντισηπτικές του ιδιότητες υπάρχει σε πολλά αντιβηχικά γιατροσόφια.

Τί πρέπει να προσέχω όταν καταναλώνω πράσα;

Εξαιτίας του ότι περιέχουν οξαλικά οξέα, θα πρέπει να αποφεύγονται από άτομα με προβλήματα στους νεφρούς, τη χοληδόχο κύστη και όσους προσπαθούν να αυξήσουν την πρόσληψή του ασβεστίου, διότι τα οξαλικά μειώνουν την απορρόφησή του.

Πώς διατηρούνται τα πράσα;

Τα πράσα πρέπει να φυλάσσονται χωρίς να έχουν πλυθεί ή κοπεί στο ψυγείο, όπου παραμένουν φρέσκα για περίπου μία με δύο εβδομάδες. Τυλίγοντάς τα χαλαρά σε πλαστική σακούλα βοηθά να διατηρούν την υγρασία τους. Κατεψυγμένα διατηρούνται για περίπου τρεις μήνες, αν και με το ολιγόλεπτο ζεμάτισμα που απαιτείται δε διατηρούν όλα τα θρεπτικά συστατικά τους. Επίσης, τα πράσα περιέχουν βιταμίνες και ανόργανα στοιχεία που βοηθούν στον έλεγχο του σακχάρου του αίματος.